Eserin adı:

Usturlap

Şehir:

Sultanahmet, İstanbul, Türkiye

Müze:

Türk ve İslam Eserleri Müzesi

About Türk ve İslam Eserleri Müzesi, Sultanahmet

Eserin yapım tarihi:

H. 650- M. 1252

Müze Envanter Numarası:

2971

Malzeme ve teknik:

Pirinç, döküm, dövme tekniği ile yapılmış, kazıma tekniği ile süslenmiştir.

Ebatları:

Çapı: 17cm., boyu: 19cm

Dönem / Hanedan:

Muvahhitler Dönemi

Üretim veya buluntu yeri:

İşbiliye (bugünkü Sevilla) şehri, İspanya.

Tanıtım:

Usturlap, saat kadranı formundadır. Biri sabit, altısı hareketli yedi plakadan meydana gelmiştir. Hareketli altı plaka, merkezde rozetli bir vida ile en alttaki yedinci plakaya tutturulmuştur. üzerlerinde meridyen, paralel daireleri ile astronomi ve astroloji ile ilgili terim ve isimler bulunan bu plakalar üzerine yerleştirilen, uçları kancalı bir gösterge çubuğu sayesinde 29 yıldızın yerleri tespit edilebilmekte ve bu yıldızlara göre de zaman ve uzaklık ölçülebilmektedir.

Usturlabın eski Yunan Astronomu Hipparkhos (M.ö. 2. yy.) tararından keşfedildiğini yazan kaynaklar bulunmakla beraber, usturlabların en gelişmiş şekillerini Endülüs ve Magrib'de yaşayan Müslümanların kullandığı bilinmektedir.

View Short Description

Usturlap, zaman ve uzaklık ölçümünde kullanılan, üzerinde paralel, meridyen daireleri ile astrolojik terim ve rakamlar içeren astronomi ile ilgili araçlardandır. M.ö. 2. yüzyılda keşfedilen usturlabın en gelişmişlerinin Endülüs ve Mağrip'te yaşayan Müslümanlar tarafından kullanıldığı bilinmektedir.

Eserin asıl sahibi:

Hamairi ailesinden Muhammed bin Betüt

Tarihlendirme:

üzerindeki kitabeden usturlabın İşbiliye (bugünkü Sevilla) şehrinde Hamairi ailesinden Muhammed bin Betüt adlı kişiye ait olduğu ve H. 650 / M. 1252 tarihinde yapıldığı anlaşılmaktadır.

Eserin müzeye geliş şekli:

Topkapı Sarayı Müzesi hazinesinde iken 1964 yılında Müze'ye getirilmiştir.

Üretim yerinin saptanması:

Kitabesinde yer adı İşbiliye (Sevilla) olarak belirtilmektedir.

Seçme Kaynakça:

ölçer, N. vd, Türk ve İslam Eserleri Müzesi, İstanbul, 2002, s.92

Citation:

Alev Özay "Usturlap" in "Discover Islamic Art", Museum With No Frontiers, 2017. http://www.discoverislamicart.org/database_item.php?id=object;ISL;tr;Mus01;25;tr

Hazırlayan: Alev Özay

MWNF Numarası: TR 46

RELATED CONTENT

 Artistic Introduction

 Timeline for this item


On display in

Discover Islamic Art Exhibition(s)

The Muslim West | Science and Knowledge

MWNF Galleries

Scientific objects

Download

As PDF (including images) As Word (text only)